Mới

Thảo Mộc & Dinh Dưỡng

Thứ Ba, 6 tháng 10, 2015

Các giống cây lai thú vị






Những loại thực vật lai tạo này không chỉ cho màu sắc, hương vị hấp dẫn khác thường mà còn rất giàu vitamin nữa. Cùng điểm lại một số loại rau củ quả thú vị được "lai tạp" dưới đây...

Thứ Hai, 5 tháng 10, 2015

Cây thuốc quý: Thất diệp nhất chi hoa

thất diệp nhất chi hoa

Thất diệp nhất chi hoa (cây bảy lá một hoa), còn có tên gọi là thất diệp chi mai, độc cước liên, thiết đăng đài, chi hoa đầu, tảo hưu, thảo hà xa, trọng lâu, thất tử liên, đăng đài thất …, là một là loại cây cỏ nhỏ, có hình dạng rất đặc biệt, sống lâu năm, thân rễ ngắn (dài khoảng 5 - 15cm), đường kính khoảng 2,5-3,5cm, nhiều đốt, thường mọc rải rác dưới tán rừng ẩm trên núi đất hoặc đá vôi ở độ cao vài trăm mét đến trên 1500m miền Tây Trung Quốc và dãy núi Hymalaya.

Mô tả :

Thân rễ đều nổi trên mặt đất, thân mọc thẳng đứng, cao chừng 1m, phần gốc có ít vẩy do một số lá cây thoái hóa tạo thành.

Lá mọc theo trùm thường lá 7 lá, có khi là 3-10 lá. Phiến lá hình mác rộng 4-8cm, dài 15-21cm, mặt lá nhẵn, đầu phiến lá nhọn, mặt dưới màu xanh nhạt hay xanh tím; cuống dài chừng 2.5-3cm.

Nhụy hoa màu tím đỏ, bầu thường có 3 ngăn. Hoa thường nở vào tháng 10-11, quả chín mọng màu tím đen.

Paris polyphylla 1

Family: Melanthiaceae

Genus:  Paris

Species:P. polyphylla

Cây Thất diệp nhất chi hoa thuộc họ Hắc dược hoa ( Melanthiaceae ) , tên khoa học  Melanthiaceae

Ở nước ta, cây thuốc này mới được tìm thấy ở huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang vào năm 1995, trên độ cao 1.650m , cây sau này được tìm thấy phân bố ở các vùng núi cao như Hoàng Liên Sơn (Lào Cai), Mẫu Sơn (Lạng Sơn).

Theo dược học cổ truyền, thất diệp nhất chi hoa vị đắng cay, tính lạnh, có công dụng thanh nhiệt giải độc, bình suyễn chỉ khái (làm hết hen suyễn và giảm ho), tức phong định kính (chống co giật), tiêu thũng chỉ thống (làm hết sưng nề và giảm đau), thường được dùng để chữa các chứng bệnh như ung thũng, đinh độc (nhọt độc), lao lịch (lao hạch), hầu tý (viêm amydal), viêm khí phế quản cấp và mạn tính, trẻ em sốt cao co giật, rắn độc cắn, viêm da thần kinh, quai bị, thoát thư (viêm tắc động tĩnh mạch)…

Theo nghiên cứu của các tác giả ( Trung Quốc )  thất diệp nhất chi hoa có tác dụng kháng khuẩn đối với nhiều loại vi khuẩn như trực khuẩn lỵ, tụ cầu khuẩn, trực khuẩn coli, liên cầu khuẩn, trực khuẩn mủ xanh…; kháng virut cúm; làm giãn phế quản, chống co thắt, trừ đờm và giảm ho; trấn tĩnh giảm đau; chống viêm và cầm máu; làm giảm mỡ máu; nâng cao năng lực hoạt động của tuyến vỏ thượng thận và đặc biệt là có tác dụng ức chế trực tiếp sự phát triển của tế bào ung thư. Dịch chiết thất diệp nhất chi hoa góp phần kéo dài thời gian sống của những bệnh nhân bị ung thư dạ dày và ung thư phổi.

Một số bài thuốc từ cây 7 lá 1 hoa

Chữa rắn độc cắn: Dùng bột tảo hưu uống 2-3 lần ngày. Dùng 6g/lần. Hoặc có thể sắc 20g tảo hưu lấy nước uống trong ngày. Dùng thân rễ tươi giã nát, trộn với rượu trắng đắp vào chỗ bị rắn cắn không kể liều lượng.

Chữa sốt cao co giật, quai bị, sởi: 4g tảo hưu, 12g bạc hà, 8g thiên hoa phấn sắc lấy nước uống. Chia là 3 lần uống trong ngày.

Chữa trẻ nhỏ kinh sài, chân tay co giật: Dùng bột tảo hưu để uống, uống 4-5 lần/ ngày, mỗi lần 0,5-1g.

Chữa lòi dom: Mài tảo hưu với dấm rồi bôi trực tiếp nước thuốc vào hậu môn, đắp gạc vào rồi đẩy nhẹ lên. Ngày làm 2-3 lần.

Chữa ho, hen suyễn lâu ngày: Sắc 15g tảo hưu lấy nước uống; hoặc hầm với thịt gà hay phổi lợn để ăn.

Chữa các loại mụn độc sưng thũng: Tảo hưu trộn với dấm, giã nát, đắp lên chỗ sưng đau. Làm đến khi khỏi bệnh.

Thứ Tư, 23 tháng 9, 2015

Kỹ thuật trồng cây cà tím

Cà tím hay cà dái dê ( Solanum melongena) là cây một năm, cao tới 40 – 150 cm , thông thường có gai, với các lá lớn có thùy thô, dài từ 10–20 cm và rộng 5–10 cm. Cà tím được trồng quanh năm và dùng trong nhiều món ăn.
240px-Aubergine

Đất : Cà tím đòi hỏi đất trồng phải tơi xốp, nhiều mùn và dễ thoát nước, cần thường xuyên vun xới đất để tạo độ thông thoáng trước khi trồng cũng như trong quá trình cây ra hoa tạo quả.
Chế độ tưới : nên tưới một ngày từ 1-2 lần vào buổi sáng và chiều muộn. Nguồn nước cần sạch sẽ và không bị lẫn tạp chất.
Phân bón : phân chuồng hoại mục hoặc phân hữu cơ thích hợp nhất cho Cà tím.

Chọn giống

Lấy giống từ cây: chọn những hạt giống cà tím tốt, khỏe mạnh , lớn đều, dài và không sâu bệnh. Để một tuần cho chín già rồi lấy hạt. ,tách phần thịt quả chứa hạt cà vào một cái khay và đổ ngập nước. Ngâm chúng trong vòng một vài tiếng cho phần thịt quả nở bung ra. Dùng vợt lưới lọc bỏ phần nổi bên trên, những hạt quả nặng hơn sẽ chìm xuống dưới.
catim-1catim-2catim-3catim-4
Hoặc bạn có thể mua giống cà tím từ các shop bán hạt giống uy tín. Trên thị trường thông dụng một số giống như Hạt giống cà tím TN55A, Giống Cà Tím Tròn , giống lai F1 . Hoặc bạn có thể tìm các giống cà nhập lạ mắt như  Hạt giống cà tím 'Striped Toga' , Hạt giống cà tím trắng Casper có bán tại TMG.
Hạt giống cà tím 'Striped Toga' - SOL00012
Hạt giống cà tím 'Striped Toga'
Hạt giống cà tím trắng Casper - SOL00004
Hạt giống cà tím trắng Casper

Gieo hạt

Hạt cà tím có vỏ gỗ tương đối cứng nên xử lý trước khi gieo bằng cách ngâm trong nước ấm khoảng 1 ngày .Sau đó vớt ra để ráo nước rồi ủ trong vải ẩm cho nứt nanh.
Gieo hạt sâu khoảng 2cm,giữ ẩm cho khay hạt giống hàng ngày và đem để nơi thoáng mát có ánh sáng. Hạt giống nảy mầm sau khoảng 1 tuần.
catim-5catim-6catim-7catim-8
Sau 2 tuần cây con sẽ phát triển đạt kích thước khoảng 3cm

catim-8catim-10
Cây con khoảng 2 tuần tuổi đã bắt đầu cho ra lá thật. Thân cũng dần chuyển sang màu nâu đặc trưng. Toàn bộ thân cây cà tím được bao phủ bởi một lớp lông tơ mềm óng.
Chuyển sang chậu hoặc vườn
Đến tuần thứ 3 cây đạt chiều cao khoảng 7 đến 8 cm và ra từ 5 đến 7 lá thật. Chọn ra những cây khỏe mạnh nhất để đem đi trồng trong chậu hoặc ngoài sân vườn.
Nên chọn chỗ đất cao và đón được nhiều ánh sáng sẽ giúp cây phát triển tốt.

Chăm Sóc Cây Cà Tím

Sau khi trồng cây con ra đất vườn thì khoảng 20 ngày sau cây sẽ bắt đầu cho ra hoa, lúc đó cây đã đạt chiều cao khoảng 60 cm. Hoa cà tím lưỡng tính, hướng xuống đất.
Khi cây bắt đầu ra hoa nên tỉa bỏ bớt các cành nhánh phía dưới chùm hoa thứ nhất cho gốc được thông thoáng. Khi cà ra đợt hoa thứ 2 thì ta tiến hành bấm ngọn, hãm cành hạn chế chiều cao để cho cà ra nhiều cành nhánh quả. Khi cà bắt đầu phân nhánh thì làm giàn bằng tre, nứa cho cà khỏi đổ.
Khoảng 5 ngày kể từ khi ra hoa thì cây bắt đầu cho ra trái từ phần cuống hoa . Trung bình khoảng 3 ngày  có thể thu hoạch quả một lần cho đến khi cây hết ra quả.
Từ lúc gieo hạt cho đến khi thu hoặch mất khoảng gần 50 ngày tùy giống cà.

Sâu Bệnh

Cây cà tím hay gặp một số loại sâu bệnh chính như sâu ăn lá, bọ rùa, rệp, sâu xám, v.v... Nên tỉa bớt những cành lá già bị héo úa để không lan ra toàn cây.
Striped Toga EggplantẢnh: Goingtoseed, Ont

Chủ Nhật, 20 tháng 9, 2015

Kỹ thuật trồng cây Thì là


Thì Là , Thìa là

Cây thìa là ( Anethum graveolens L) , thuộc họ Hoa tán hay Củ cải ( mới ) là loài cây thân thảo dùng làm gia vịdược thảo ,cây sống hàng năm, thân thẳng, nhẵn, ít phân nhánh, cao trung bình 0,5 – 0,8m khá dễ trồng.


Tên tiếng Anh : DillVietnamese Name: Thì Là , Thìa là
Khoa học: Anthenum Graveolens , họ Apiaceae
Tên khác: Aneth (French), Aneto (Italian), Dill (German)

Kỹ thuật trồng cây thì là

Thời gian trồng thích hợp từ giữa xuân tới giữa hè, chọn Hạt giống tốt , trước khi gieo cần được phơi ngoài nắng nhẹ, để 1 đêm, hôm sau đem gieo, lượng giống trung bình cần 1,5kg để gieo cho 1000m2 đất. 

Để gieo đều, người dân có thể ngâm nước vào hạt trong vài giờ, tẩm thêm tro, lấy tay vo đều cho hạt rời nhau rồi đem gieo vãi đều trên luống ( Luống làm rộng khoảng 1,2 - 1,5 m, cao khoảng 20 - 30cm ) hoặc theo hàng cách nhau 10 - 15 cm , gieo xong rắc đất bột hay khỏa nhẹ để có 1 lớp đất mỏng phủ nhẹ lên hạt, sau đó phủ trấu, mạt cưa hay rơm rạ lên mặt rồi tưới nước cho đủ ẩm.



Thì là có thể mọc khắp nơi ở Việt Nam, nhưng thường thích đất tươi xốp, ít bị chua và mặn ,đất cần được làm nhỏ, cào luống cho bằng, bón lót phân hữu cơ sinh học hoặc phân chuồng hoai mục trộn phân vào đất cho đều.

Chăm Sóc


Khi thì là cao được 10 - 15 cm, người trồng cần bón thúc phân hỗn hợp 0,5 kg phân  NPK 16-12-8-11+TE hòa nước để tưới cho 100 m2 đất, có thể dùng nước bánh dầu ngâm tưới cho cây- 1 kg bánh dầu ngâm cho 100 m2. Ở miền Bắc, nông dân có tập quán hoà nước tiểu đã hoai theo tỷ lệ một phần nước tiểu 10 phần nước tưới cho thì là thay phân, nhưng trước khi thu hoạch khoảng 15 ngày không được tưới nước tiểu để tránh ô nhiễm.

Rau thì là khi đủ phân thường có màu xanh đậm, lá xum xuê, nếu thấy lá có màu xanh nõn chuối chứng tỏ thì là thiếu phân, cần bón thúc để cây sinh trưởng tốt. Nhìn chung, thì là ít bị sâu bệnh phá hại vì vậy bình thường không nên dùng thuốc sâu để phun xịt. Bón thúc cho thì là khi cây cao được 10-15cm: 5kg phân NPK 16-12-8-11+TE và nước để tưới cho 1000m2 hoặc hoà nước tiểu theo tỷ lệ 1/10 với nước lã tưới cho thìa là thay phân hoá học.

Do thì là được gieo dày và đất đã làm kỹ, tơi nên khi mọc sẽ có điều kiện cạnh tranh với cỏ dại, do vậy, người dân chỉ cần nhổ bỏ những cây cỏ mọc chen ruộng và không cần dùng cuốc xưới xáo. Việc tưới nước giữ ẩm cho cây cần thực hiện trong thời gian đầu, sau đó kết hợp với tưới phân thúc.

Thứ Tư, 16 tháng 9, 2015

Kỹ thuật trồng mướp




Mướp khía



Mướp hương


Mướp 


Mướp là một loại dây leo sống một năm ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới,là loài thực vật có nhiều chất dinh dưỡng và dễ trồng.


Thân cây có góc cạnh, màu lục nhạt. Lá to, đường kính từ 15 - 25 cm. Hoa có màu vàng. Hoa đực mọc thành chùm, hoa cái mọc đơn độc. Quả thường có chiều dài 25 cm đến 100 cm. Mặt ngoài vỏ quả màu lục nhạt, trên có những đường gân xanh, chạy dọc theo chiều dài quả.Mướp thường được trồng vào mùa xuân.


Trồng đất:


Làm đất kỹ, lên luống rộng 2,5m, bón lót 18 - 20 tấn phân chuồng, 120kg lân và 30kg kali/ha. Sau đó, người trồng phải rạch hàng trên luống (mỗi luống chỉ trồng 1 hàng) rồi tra hạt, cách 30cm tra một khóm 2 – 3 hạt, về sau tỉa đi để lại một khóm 2 cây, giữ với mật độ 7.000 - 10.000 cây/ha.









Việc tỉa cây, bón thúc, xới vun cần được thực hiện cho đến lúc mướp leo kín giàn khoảng 2 tháng. Nếu chỉ bón thúc cho mướp khi cây sinh trưởng xấu, kém vì mướp rất hay bị lốp phân, tức là chỉ leo kín giàn mà không cho quả. Lượng phân bón thúc cho 1ha mướp bao gồm: NPK 300kg, urê 200kg và kali 30kg, chia đều lượng phân cho nhiều lần bón. Cây được 20 ngày cần được bón thúc bằng nước phân pha loãng.


Sau đó, cứ 20 ngày người chăm cây lại bón thúc cho cây một lần nhằm vào giữa hai kỳ hoa tạo điều kiện cho cây có sức ra được nhiều hoa quả. Khi mướp mọc được 2 - 3 lá thật, người trồng phải chuẩn bị làm giàn cho mướp. Cây cao 20cm cần được cắm mỗi hốc 1 cây dóc để mướp leo lên giàn. Giàn mướp nên được làm kiểu mái bằng. Hệ thống giàn cần được làm vững chắc, giàn cao 2 m, bắt dây bò đều trên giàn. Khi mướp đã lên giàn, người dân nên tỉa bỏ hết lá ở gốc cho thoáng.


Nếu mướp bị lốp lá xanh đen, ít quả do thừa đạm, người trồng cần lấy mũi dao sạch rạch đôi đoạn thân cách mặt đất 1m, cuốc lật đất sâu 20cm, cách gốc 1m, bón mỗi gốc 1 - 2kg kali clorua, mướp sẽ bị chột và sai hoa, nhiều quả sau khi xử lý 20 - 30 ngày.


Trồng Chậu

Với dân thành phố hoặc ít đất có thể trồng mướp trong chậu nhựa hoặc thùng xốp.

Đất :hỗn hợp đất phù sa và phân trùn quế.Ngâm hạt trong nước ấm trong vòng 4-6 giờ. Sau đó vớt ra, rửa sạch rồi đem ủ vào khăn ẩm, ủ cho đến khi hạt nứt nanh (khoảng 36-48 giờ) thì đem gieo. Sau khi gieo hạt xong lấp một lớp đất mỏng khoảng 1cm.

Trồng cây con: Khi hạt nảy mầm có từ 2 đến 3 lá non ta tiến hành tách cây con sao cho cây cách cây 0,8-1m, hàng đôi 4-5m.



Chăm sóc cây


Dùng hệ thống tưới thông minh như tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun mưa áp lực thấp, hoặc bình tưới phun để tưới cho cây. Tưới nước 2 lần trong ngày vào sáng sớm và chiều mát đối với mùa hè. Không nên tưới nước vào giữa trưa nắng nóng. Tưới nước 1 lần trong ngày vào chiều tối đối với mùa đông. Không nên tưới nước quá nhiều cho cây. Lượng nước cần gia tăng lúc ra hoa rộ. Không nên tưới phun nước lên hoa, quả non.

Mướp nói riêng và các loại cây ăn quả, củ nói chung thì ngoài bón phân hoại mục chúng rất cần các loại phân bón khác như lân và kali.



Thu hoạch

Từ lúc gieo trồng đến khi thu hoạch từ 80 - 100 ngày, thời gian thu hoạch có thể kéo dài cho đến tháng 9. Năng suất trung bình của mướp có thể cho từ 40 – 50 tấn/ha. Quả để giống phải là quả to, không sâu bệnh, từ quả thứ 2 - 3 trở lên, người trồng để quả già trên cây như bầu, phơi thêm rồi gác lên gác bếp, lấy hạt cho vụ sau.




Thứ Sáu, 14 tháng 8, 2015

Không gì là không thể

Nếu quyết tâm bạn có thể làm được nhiều điều dường như không thể hoàn thành!



Thứ Năm, 13 tháng 8, 2015

Tác dụng của thảo dược Feverfew với cơn đau nửa đầu

 

Cúc Feverfew là loại thảo dược được chuyên dùng cho chứng bệnh đau nửa đầu

Đau nửa đầu là một bệnh thuộc loại bệnh lý đau đầu do căn nguyên mạch, có đặc điểm bệnh lý cơ bản là: đau nửa đầu từng cơn, gặp nhiều ở tuổi thanh thiếu niên, ở nữ gặp nhiều hơn nam và đa số có yếu tố gia đình.

Có nhiều lý thuyết giải thích cho cơ chế hình thành nên cơn đau nửa đầu. Đến nay, những lý thuyết được khoa học công nhận rộng rãi là những lý thuyết liên quan đến mạch máu và yếu tố kích hoạt cơn đau.

dau nua dau khong chi la dau 300x247 Tác dụng của thảo dược Feverfew với cơn đau nửa đầuKhi sự co mạch xảy ra, làm dòng máu tới thùy chẩm bị tắc nghẽn, gây ra những triệu chứng như rối loạn thị giác trước khi xuất hiện cơn đau. Tiếp đó, khi sự co thắt dừng lại và mạch máu dãn ra, chúng trở nên to quá. Thành mạch máu đang cứng trở nên mềm và thẩm thấu nhiều gây thoát dịch. Sự thoát dịch được cảm nhận bởi các thụ thể đau trong mạch máu ở các mô xung quanh. Để đáp ứng lại, cơ thể cung cấp cho vùng đó các hóa chất gây viêm. Mỗi lần tim đập, đưa máu lên não, đi qua vùng nhạy cảm đó tạo ra một nhịp đau. Trong đó, serotonin là chất chủ yếu có liên quan tới sự co giãn mạch máu.

Do đó, việc điều trị cơn đau nửa đầu, giảm tái phát đau cần hướng tới đúng đích tác dụng theo cơ chế hình thành cơn đau : ức chế giải phóng chất gây viêm và giảm giải phóng serotonin, hoặc ức chế quá trình tái hấp thu serotonin.

Đồng thời với việc tác động lên cơ chế gây đau, cần có sự kết hợp với việc hạn chế các yếu tố kích thích cơn đau, và làm giảm các triệu chứng xuất hiện trong cơn đau nửa đầu như : nôn, buồn nôn..

Ngoài ra, một loại thảo dược cũng được các nhà khoa học liệt kê trong danh sách các chất điều trị đau nửa đầu là Feverfew – một loại cây thuộc họ Cúc, được trồng nhiều ở châu Âu, Mỹ và 1 số nước châu Á như  Trung Quốc, Nhật Bản.

Thao duoc Feverfew tac dong len co che hinh thanh con dau nua dau 300x218 Tác dụng của thảo dược Feverfew với cơn đau nửa đầu

Thảo dược Feverfew làm giảm cường độ và tần suất cơn đau nửa đầu

Feverfew được công nhận và sử dụng rộng rãi nhất cho các cơn đau nửa đầu, bắt đầu từ thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, và tới năm 1963, Feverfew được khuyến cáo để chữa những chứng đau đầu trong cuốn sách Gerad’s Herbal. Từ đó tới nay, rất nhiều nghiên cứu đã được thực hiện để chứng minh cho những ghi chép về loại thảo dược này.

Feverfew đã được phổ biến ở Anh trong những năm 1980 để điều trị chứng đau nửa đầu. Một cuộc khảo sát 270 người với chứng đau nửa đầu ở Anh cho thấy hơn 70% trong số họ cảm thấy tốt hơn nhiều sau khi uống trung bình 2 – 3 lá tươi Feverfew mỗi ngày, tuần suất xuất hiện cơn giảm giảm đáng kể.

Một nghiên cứu khác,có kết hợp sử dụng Feverfew với aspirin, cho thấy, những người sử dụng theo kết hợp này trong 12 tuần, đã có chứng đau nửa đầu ít hơn và cơn đau không còn kéo dài.

Một nghiên cứu lâm sàng trong 3 tháng với 49 người phát hiện ra rằng sự kết hợp của Feverfew, magiê, và vitamin B2 dẫn đến sự sụt giảm 50% chứng đau nửa đầu.

Feverfew có tác dụng tốt trên chứng đau nửa đầu là do việc tác động lên cơ chế hình thành cơn đau của các hoạt chất sinh học chính trong Feverfew : các sesquiterpene. Các chất này có tác dụng ức chế quá trình kết tập tiểu cầu – quá trình có giải phóng mạnh mẽ serotonin, giảm giải phóng serotonin. Đồng thời, dịch chiết Feverfew còn có tác dụng ức chế tổng hợp prostaglandin, do đó làm giảm co cơ trơn mạch máu và ức chế kết tập tiểu cầu. Feverfew làm giảm triệu chứng nôn và buồn nôn trong bệnh đau nửa đầu nhờ tác dụng ức chế giải phóng histamine – chất gây buồn nôn, nôn.

Đã có rất nhiều các nghiên cứu thử nghiệm trên lâm sàng, kết quả cho thấy feverfew có tác dụng giảm cả cường độ và tần suất lặp lại cơn đau nửa đầu.

Trồng cây Fewer rất dễ, tót nhất trồng khi thời tiết ấm áp , gieo trực tiếp trên đất có án nắng và ít gió . Cây có thể tự mọc lại từ hạt giống của mình.

Hạt giống cây Fewerfew có thể mua ở các shop online như  Amazon, Vườn Thảo Mộc

Thứ Ba, 2 tháng 6, 2015

Kĩ thuật trồng bí đỏ

images_008
Cây bí đỏ Tên khoa học: Cucurbita pepo Cucurbita moschata Họ bầu bí: Cucurbitaceae
Bí đỏ có nguồn gốc Trung Mỹ, gồm 25 loài nhưng phổ biến nhất ở vùng nhiệt đới là C. pepo và C. moschata, còn C. maxima thì thích hợp ở vùng khí hậu mát.
Sản phẩm sử dụng chính là trái giàu vitamin A, trái chứa 85 - 91% nước, chất đạm 0,8 - 2 g, chất béo 0,1 - 0,5 g, chất bột đường 3,3 - 11 g, cho năng lượng 85 -170 kJ/100 g. Ngoài ra, hoa, lá và đọt non cũng được dùng làm rau ăn.
2. Đặc tính sinh học:
Rễ: Hệ thống rễ phát triển mạnh, rễ chính ăn sâu và rễ phụ ăn lan rộng nên khả năng chịu hạn tốt. Cây có khả năng phát triển trên đất hơi phèn hoặc mặn. Đây là cây rau được chú ý canh tác đầu tiên trên những vùng đất mới khai phá.
Thân: Thân bò có tua cuốn, thân dài ngắn tuỳ giống, thân tròn hay có gốc cạnh. Thân có khả năng ra rễ bất định ở đốt. Tua cuốn phân nhánh mọc ở đốt thân.
Lá: Lá đơn, mọc cách, cuống dài, phiến lá rộng, tròn hay gốc cạnh, có xẻ thùy sâu hay cạn, màu xanh hay lốm đốm trắng.
Hoa: Hoa đơn phái cùng cây, to, cánh màu vàng, thụ phấn nhờ côn trùng. Trong điều kiện khí hậu không thuận hợp cây sinh ra hoa lưỡng tính hay hoa đực bất thụ.
Trái: Đặc điểm của cuống trái là một đặc tính dùng để phân biệt các loài bí trồng. Cuống trái mềm hay cứng, tròn hay gốc cạnh, đáy cuống phình hay không. Vỏ trái cứng hay mềm, trơn láng hay sần sùi, màu sắc vỏ trái thay đổi từ xanh đậm tới vàng, hơi trắng. Hình dạng trái rất thay đổi từ tròn, oval tới dài. Thịt trái dầy hay mỏng, màu vàng đỏ đến vàng tươi. Ruột chứa nhiều hột nằm giữa trái.
Bí đỏ thích nghi rộng với điều kiện vùng nhiệt đới, bí có thể trồng ở đồng bằng cho đến cao nguyên có cao độ 1.500 m. Nhiệt độ thích hợp cho cây sinh trưởng và phát triển từ 18 - 27oC. Cây sinh trưởng tốt trong điều kiện cường độ chiếu sáng mạnh, có khả năng chịu hạn khá nhưng nếu khô hạn quá dễ bị rụng hoa và trái non.
Nhiệt độ và độ dài ngày đều có ảnh hưởng trên sự hìanh thành tỉ lệ hoa đực và cái trên cây. Ngày dài và nhiệt độ cao thích hợp cho cây ra nhiều hoa đực.
Cây không kén đất nhưng đòi hỏi phải thoát nước tốt, vì cây chịu úng kém nhưng chịu khô hạn tốt. ẩm độ cao không thích hợp cho cây phát triển vì dễ phát sinh bệnh trên lá.
3. Giống:
Các giống địa phương trồng phổ biến. Hai giống được ưa chuộng nhất là:
- Giống Bí Vàm Răng: Trồng phổ biến ở Kiên Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng. Trái tròn dẹp, có khía, nặng 3 - 5 kg, trái già màu vàng, vỏ hai da, thịt dầy, dẻo, màu vàng tươi, phẩm chất ngon.
- Giống Bí trái dài Ban Mê Thuộc: Trồng phổ biến ở miền Đông Nam Bộ và cao nguyên. Trái bầu dục dài, nặng 1 - 2 kg, vỏ vàng xanh hay vàng, trơn láng hay sần sùi, thịt mỏng, màu vàng tươi đến vàng cam, ít dẻo, ngon ngọt.
4. Kỹ thuật trồng:
4.1. Thời vụ
Bí đỏ trồng được quanh năm, tùy theo điều kiện đất và nước từng nơi mà bố trí trong mùa khô hay mùa mưa. Mùa khô gieo tháng 11 - 1 dl, thu hoạch tháng 3 - 4 dl; mùa mưa gieo tháng 5 - 6, thu hoạch tháng 8 - 9 dl.
4.2. Làm đất
Bí đỏ rất dễ trồng không kén đất, có thể trồng trên đất bờ hoặc đất ruộng sau mùa lúa, nhưng tốt nhất là đất mới khai phá. Kỹ thuật làm đất bí tương tự như làm đất trồng dưa hấu. Đất được cuốc lên líp đôi, khoảng cách giữa 2 tim mương 5 - 6 m, mương rộng 0,4 - 0,6 m, mặt luống rộng 0,7 m, cao 0,2 - 0,3 m, khoảng cách cây trên luống 0,5 - 0,7 m, mật độ 5.500 - 7.500 cây/ha.
4.3. Gieo hạt
Hột gieo thẳng hoặc gieo trong bầu, thường ngâm ủ cho nẩy mầm trước khi gieo. Lượng giống gieo 1 - 1,5 kg/ha tùy giống. Cây con đem trồng có 1 - 2 lá nhám.
4.4. Chăm sóc
4.4.2 Tưới nước: Cung cấp đầy đủ nước trong mùa khô, nhất là giai đoạn ra hoa. Thoát nước tốt trong mùa mưa không để rễ cây bị úng.
4.4.3 Tạo hình: Khi bí dài 1m, lấy đất đắp đoạn thân giúp cây phát triển rễ phụ tăng khả năng hút chất dinh dưỡng, cây sinh trưởng tôt hơn. Bí có khả năng đâm nhánh mạnh nên ra rất nhiều nhánh. Mỗi cây chỉ nên chừa 2 - 4 nhánh tốt nhất hoặc dây chánh và 1 - 2 dây nhánh, tiả hết các nhánh khác làm rau ăn để cây tập trung dinh dưỡng nuôi trái. Cũng tỉa bớt các lá chân hoặc lá vàng úa, giúp thông thoáng ong bướm dể tìm hoa hút nhụy, tăng tỉ lệ đậu trái.
4.4.4. Để trái: Hoa đực ở bí đỏ rất nhiều gấp hơn 20 lần hoa cái, hoa đực có sớm hơn hoa cái vài ba ngày. Khoảng 35 ngày sau khi trồng hoa cái bắt đầu nở. Hoa nở vào buổi sáng sớm, thường thì hoa đực và hoa cái trên một cây nở hoa không cùng lúc mà hạt phấn chỉ thụ tinh trong vài giờ, vì vậy thụ phấn nhân tạo rất cần thiết để đảm bảo năng suất. Ngắt hoa đực, bỏ hết đài và cánh hoa, quét nhị đực lên nướm vòi nhụy. Không nên phun thuốc trừ sâu xông hơi mạnh trong thời gian chấm nụ. Mỗi cây thường để 1 - 3 trái tùy theo khoảng cách trồng và độ phì của đất.
4.4.5. Phòng trừ sâu bệnh: tương tự như trên dưa hấu, khổ qua.
5. Thu hoạch:
Nếu ăn ngay hoặc tiêu thụ nhanh tại điạ phương có thể thu trái non (khoảng 30 ngày sau khi đậu trái), trái thu non hái được nhiều trái và dây lâu tàn. Nếu để dự trử lâu nên thu khi trái thật già vỏ cứng có màu vàng, có lớp sừng, có phấn, cuống vàng và cứng (khoảng 3 - 4 tháng sau khi trồng) tùy theo giống, dùng dao cắt cả cuống đem về bôi vôi vào mặt cắt giữ nơi thoáng mát. Năng suất 20 - 30 tấn/ha.
6. Để giống:
Cần chọn trái đều đặn, nằm trên dây chính, thật già, vỏ cứng chắc, thu hoạch khi dây đã tàn, cất giữ trong nhà ít nhất 1 tháng mới bổ ra lấy hạt. Hạt được rửa sạch, phơi khô để vào chai kín cất giữ.
 
Copyright © 2014 Thảo Mộc & Dinh Dưỡng. Designed by vietpro | vietpro